انتشار ترجمه کامل فارسی کتاب «الکافی» در قم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ مرکز قم، مدیرگروه تفسیر و علوم قرآن دانشگاه قرآن و حدیث در پیش همایش حدیثی یکصدمین سال بازتاسیس حوزه علمیه قم و رونمایی از ترجمه فارسی «الکافی» که در پژوهشگاه قرآن و حدیث برگزار شد، اظهار کرد: نخستین‌های ترجمه متون دینی از قرآن و حدیث آغاز شده است و پاره‌ای از منابع روایی در حوزه گزارش‌های دینی نشان می‌دهد که ترجمه قرآن به فارسی از همان روز‌های آغازین اسلام به ایران آغاز شده است.

وی خاطرنشان کرد: ترجمه رسمی قرآن به زبان فارسی از دوران صفویه آغاز شده است. به تدریج در دوران قاجار (۱۲۷۴-۱۳۰۴ش) ترجمه متون دینی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته و گویی سیر تازه‌ای پیدا کرده است.

وی گفت: ایران در دوران مشروطه تحت تاثیر وقایع جهانی در حوزه سیاست، فرهنگ، ادبیات و مسائل اجتماعی، دچار تحول بزرگ فکری می‌شود و ترجمه هم بیش از گذشته مورد توجه قرار می‌گیرد.
محمد مرادی با بیان اینکه ترجمه بویژه در حوزه حدیث رشد چشمگیری دارد گفت: براساس آنچه در دوسال اخیر بدست آوردم، در دوران ۵۰ ساله نیمه اول سده معاصر، آثاری مانند نهج البلاغه، تحف العقول، مفاتیح الجنان، صحیفه سجادیه، بحارالانوار، سخنان پیامبر و پاره‌ای از متون معرفت دوم مانند مجمع البیان و المیزان به زبان فارسی ترجمه می‌شود، اما به دلیل آغاز نهضت امام خمینی، رویکرد پیشین که عموما آثار معرفت درجه یک است به آثار دیگری نقل مکان پیدا می‌کند که عمدتا آثار سیاسی و اجتماعی است و خیلی در تحولات ایران معاصر نقش قابل توجهی داشته است.

وی گفت: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، ترجمه متون دینی یک تحول فوق العاده شگرفی پیدا می‌کند و جنبش عظیمی در ترجمه رخ می‌دهد و آن ترجمه از دیگر زبانهاست. همچنین توجه به مباحث نظری ترجمه نیز در این دوره بسیار چشمگیر است. حتی مقالات، کتاب و مجلاتی در این باره منتشر شده است.

وی افزود: ترجمه‌ها که تا پیش از این کاری فردی بوده است، در دوران معاصر به کار نهادی تبدیل شده است و به لحاظ تیراژ هم قابل مقایسه با هیچ دوره‌ای نیست. عرصه‌های علمی مورد توجه در ترجمه هم خیلی گسترش یافته است؛ پیشتر عموما کلام و حدیث و تفسیر بود اکنون عرصه‌ها به حدی گسترده است که به نظر به بیش از ۲۰ عرصه می‌رسد. ضمن اینکه علاوه بر داخل، بیش از ۱۰ نهاد هم در خارج از کشور به امر ترجمه در حوزه دین مبادرت می‌ورزند.

مرادی درباره ترجمه فارسی کتاب «الکافی» گفت: کتاب کافی اثر فوق العاده‌ای است و به راستی مرامنامه تمام عیار است که تقریبا یک دوره معارف شیعی در آن گرد آمده است.

وی با بیان اینکه از قرن ششم هجری تا دوران معاصر بیش از ۱۰ ترجمه از شروح کافی داریم، بیان کرد: در میان ترجمه‌های کهن و گذشته، دقیقترین ترجمه، ترجمه تحفة الاولیاء مربوط به ۲۰۰ سال پیش است.

مدیرگروه تفسیر و علوم قرآن دانشگاه قرآن و حدیث با بیان اینکه کاری که در دارالحدیث بعد از تصحیح کافی انجام شد، ترجمه جمعی از این کتاب بود که این یک کار کم نظیر و کنترل شده‌ای است گفت: این ترجمه شامل همه «کافی» می‌شود درحالیکه پیش از این، ترجمه‌های صورت گرفته مربوط به بخش‌هایی از کافی بویژه اصول بوده است. اما در دهه‌های اخیر کار ترجمه تخصصی شده است و ترجمه فروع کافی هم در این راستا قابل ارزیابی است.

وی ادامه داد: این ترجمه براساس نسخه مصحح انجام شده است و بنظرم، ترجمه بروز است بااینکه دقت‌های لفظی در آن فراوان است و سعی شده ترجمه خوانا و روان از آن صورت بگیرد.